Wednesday, March 19, 2025

Learning English with Artificial Intelligence Tools - Lesson 1

 Learning English with AI 

කෘත්‍රිම බුද්ධිය සමඟ ඉංග්‍රීසි ඉගෙනීම

In this blog series, I will be compiling a set of lessons for learning the English language using AI tools(Gemini and ChatGPT). Both the English and the Sinhalese translation of the text will be provided for easy understanding. These lessons will start with the alphabet and dive deep into how the grammar is organized and how to form sentences correctly. 


මෙම බ්ලො ග් ලිපි මා ලා වේදී, මම AI මෙවලම් (Gemini සහ ChatGPT) භා විතා  කරමින් ඉංග්‍රීසි භා ෂා ව ඉගෙනීම සඳහා  පා ඩම් මා ලා වක් සම්පා දනය කරමි. පහසු අවබෝ ධය සඳහා  පෙළෙහි ඉංග්‍රීසි සහ සිංහල පරිවර්තන දෙකම සපයනු ලැ බේ. මෙම පා ඩම් අක්ෂර මා ලා වෙන් ආරම්භ වන අතර ව්‍යා කරණ සංවිධා නය වී ඇති ආකා රය සහ නිවැ රදිව වා ක්‍ය සකස් කරන ආකා රය පිළිබඳව ගැ ඹුරින් විමසා  බලයි.


The Alphabet 

The English alphabet is a fundamental tool for written communication in the English language. Here's a breakdown of its key characteristics:

  • Latin-Based:

    • It's based on the Latin alphabet, which is also used by many other languages worldwide.

  • 26 Letters:

    • It consists of 26 letters: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, and Z.

  • Uppercase and Lowercase:

    • Each letter has two forms: uppercase (capital) and lowercase.

  • Vowels and Consonants:

    • The letters are categorized as vowels (A, E, I, O, U) and consonants (the remaining letters). However, it is important to note that sometimes the letters W and Y can also act as vowels.

  • Pronunciation:

    • While the alphabet provides the building blocks for written words, the pronunciation of English letters can be complex. A single letter can have multiple pronunciations depending on its context within a word.

    • There are also differences in pronunciation between different English speaking regions, such as the differences between American and British english.

  • Historical Evolution:

    • The English alphabet has evolved over time, with influences from various historical writing systems.

In summary, the English alphabet is a standardized set of 26 letters that form the basis of written English, though the sounds that those letters represent can be complex.

අක්ෂර මා ලා ව

ඉංග්‍රීසි අක්ෂර මා ලා ව ඉංග්‍රීසි භා ෂා වේ ලිඛිත සන්නිවේදනය සඳහා  මූලික මෙවලමකි. එහි ප්‍රධා න ලක්ෂණ පහත පරිදි වේ:

  • ලතින් පදනම:

    • එය ලො ව පුරා වෙනත් බො හෝ භා ෂා වන් විසින් ද භා විතා කරන ලතින් අක්ෂර මා ලා ව මත පදනම් වේ.

  • අකුරු 26:

    • එහි අකුරු 26ක් අඩංගු වේ: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y සහ Z.

  • ලො කු සහ කුඩා  අකුරු:

    • සෑ ම අකුරකටම ආකා ර දෙකක් ඇත: ලො කු අකුරු (කැ පිටල්) සහ කුඩා  අකුරු.

  • ස්වර සහ ව්‍යංජන:

    • අකුරු ස්වර (A, E, I, O, U) සහ ව්‍යංජන (ඉතිරි අකුරු) ලෙස වර්ග කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, W සහ Y අකුරු සමහර විට ස්වර ලෙසද ක්‍රියා කළ හැ කි බව සැලකිල්ලට ගැ නීම වැ දගත් වේ.

  • උච්චා රණය:

    • අක්ෂර මා ලා ව ලිඛිත වචන සඳහා  මූලික අංග සපයන අතර, ඉංග්‍රීසි අකුරු වල උච්චා රණය සංකීර්ණ විය හැ කිය. වචනයක් තුළ එහි සන්දර්භය අනුව තනි අකුරකට බහු උච්චා රණ තිබිය හැ කිය.

    • ඇමරිකානු සහ බ්‍රිතා න්‍ය ඉංග්‍රීසි අතර වෙනස්කම් වැනි විවිධ ඉංග්‍රීසි කතා කරන ප්‍රදේශ අතර උච්චා රණයේ වෙනස්කම් ද ඇත.

  • ඓතිහා සික පරිණාමය:

    • ඉංග්‍රීසි අක්ෂර මා ලා ව විවිධ ඓතිහා සික ලිවීමේ ක්‍රමවල බලපෑ ම් සමඟ කා ලයත් සමඟ පරිණා මය වී ඇත.

සා රාංශයක් ලෙස, ඉංග්‍රීසි අක්ෂර මා ලා ව යනු ලිඛිත ඉංග්‍රීසි භා ෂා වේ පදනම වන අකුරු 26 ක සම්මත කට්ටලයක් වන අතර, එම අකුරු නියෝ ජනය කරන ශබ්ද සංකීර්ණ විය හැ කිය.

The Vowels 

Vowels are fundamental sounds in spoken languages, and they play a crucial role in how we form words and communicate. Here's a breakdown of their key characteristics:

  • Sound Production:

    • Vowels are produced by allowing air to flow freely through the vocal tract, without significant obstruction. This contrasts with consonants, which involve blocking or constricting airflow.

    • The shape and position of the tongue, lips, and jaw determine the specific vowel sound.

  • Acoustic Properties:

    • Vowels are generally perceived as louder and longer than consonants.

    • They form the "nucleus" of syllables, meaning they are the central sound around which other sounds are organized.

  • Representation:

    • In the English alphabet, the letters A, E, I, O, and U are typically considered vowels. However, it's important to note that:

      • The letter Y can also function as a vowel, as in "sky" or "myth."

      • The letter W can also function as a vowel, as in "cowl" or "how".

    • The number of vowel sounds in a language often exceeds the number of vowel letters in its alphabet.

  • Variation:

    • Vowel sounds can vary significantly between languages and even within different dialects of the same language.

    • Factors like tongue position, lip rounding, and vowel length contribute to these variations.

  • Phonetics:

    • In phonetics, vowels are often classified based on:

      • Tongue height (high, mid, low)

      • Tongue backness (front, central, back)

      • Lip rounding (rounded, unrounded)

      • Vowel length(long, short)

In essence, vowels are the open, resonant sounds that form the core of syllables and contribute significantly to the rhythm and melody of spoken language.

ස්වර 

ස්වර යනු වා චික භා ෂා වල මූලික ශබ්ද වන අතර, ඒවා  වචන සකස් කර සන්නිවේදනය කරන 

ආකා රයෙහිලා  තීරණා ත්මක කා ර්යභා රයක් ඉටු කරයි. ඒවා යේ ප්‍රධා න ලක්ෂණ පහත දැ ක්වේ:

  • ශබ්ද නිෂ්පා දනය:

    • ස්වර නිපදවනු ලබන්නේ වා තය ස්වරා ලය හරහා  සැ ලකිය යුතු බා ධා වකින් තො රව නිදහසේ ගලා යා මට ඉඩ දීමෙනි. මෙය ව්‍යංජන වලට ප්‍රතිවිරුද්ධ වන අතර, එහිදී වා යු ප්‍රවා හය අවහිර කිරීම හෝ  සීමා කිරීම සිදු වේ.

    • දිව, තො ල් සහ හකු වල හැ ඩය සහ පිහිටීම නිශ්චිත ස්වර ශබ්දය තීරණය කරයි.

  • ධ්වනි ගුණාංග:

    • ස්වර සා මා න්‍යයෙන් ව්‍යංජන වලට වඩා  ශබ්දයෙන් වැ ඩි සහ දිගු ලෙස සැලකේ.

    • ඒවා  අක්ෂරවල "න්‍යෂ්ටිය" සා දයි, එනම් ඒවා  අනෙකුත් ශබ්ද සංවිධා නය වී ඇති මධ්‍යම ශබ්දය වේ.

  • නිරූපණය:

    • ඉංග්‍රීසි අක්ෂර මා ලා වේ, A, E, I, O සහ U අකුරු සා මා න්‍යයෙන් ස්වර ලෙස සැ ලකේ. කෙසේ වෙතත්, පහත කරුණු සැලකිල්ලට ගැ නීම වැ දගත් වේ:

      • "sky" හෝ   "myth" වැ නි වචන වල Y අකුරක් ස්වරයක් ලෙසද ක්‍රියා කළ හැ ක.

      • "cowl" හෝ  "how" වැ නි වචන වල W අකුරක් ස්වරයක් ලෙසද ක්‍රියා කළ හැ ක.

    • භා ෂා වක ස්වර ශබ්ද ගණන බො හෝ  විට එහි අක්ෂර මා ලා වේ ස්වර අකුරු ගණන ඉක්මවයි.

  • විචලනය:

    • ස්වර ශබ්ද භා ෂා  අතර සහ එකම භා ෂා වේ විවිධ උපභා ෂා තුළ පවා  සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් විය හැක.

    • දිවේ පිහිටීම, තොල් රවුම් කිරීම සහ ස්වර දිග වැ නි සා ධක මෙම විචලනයන්ට දා යක වේ.

  • ශබ්ද විද්‍යා ව:

    • ශබ්ද විද්‍යා වේදී, ස්වර බො හෝ  විට පහත සඳහන් දෑ  මත පදනම්ව වර්ගීකරණය කෙරේ:

      • දිවේ උස (ඉහළ, මැ ද, පහළ)

      • දිවේ පසුබිම (ඉදිරිපස, මධ්‍යම, පසුපස)

      • තො ල් රවුම් කිරීම (රවුම්, රවුම් නො කළ)

      • ස්වර දිග (දිගු, කෙටි)

සා රාංශයක් ලෙස, ස්වර යනු විවෘත, අනුනා දිත ශබ්ද වන අතර ඒවා  අක්ෂරවල හරය සා දන අතර වා චික භා ෂා වේ රිද්මයට සහ ස්වරයට සැලකිය යුතු ලෙස දා යක වේ.

Here are some examples of vowel usage in English words, categorized by the vowel letter:

A:

  • Short A:

    • cat

    • apple

    • map

    • hand

  • Long A:

    • cake

    • name

    • date

    • play

E:

  • Short E:

    • bed

    • pen

    • red

    • elephant

  • Long E:

    • tree

    • see

    • me

    • even

I:

  • Short I:

    • pig

    • fish

    • sit

    • ink

  • Long I:

    • bike

    • time

    • ice

    • light

O:

  • Short O:

    • dog

    • hot

    • box

    • clock

  • Long O:

    • rose

    • home

    • go

    • boat

U:

  • Short U:

    • cup

    • bus

    • sun

    • duck

  • Long U:

    • tube

    • use

    • flute

    • blue

Y as a vowel:

  • Short I sound:

    • myth

    • gym

  • Long I sound:

    • sky

    • cry

  • Long E sound:

    • happy

    • baby

W as a vowel:

  • O sound:

    • cow

    • how

    • cowl

    • now

Vowel Combinations:

  • ai: rain, pain

  • ee: feet, meet

  • oa: road, coat

  • ou: loud, house

  • ie: pie, tie.

These examples illustrate the variety of sounds that vowels can represent in English.

ඉංග්‍රීසි වචනවල ස්වර භා විතයේ උදා හරණ කිහිපයක් මෙන්න, ස්වර අකුර අනුව වර්ග කර ඇත:

A:

  • කෙටි A:

    • cat (පූසා)

    • apple (ඇපල්)

    • map (සිතියම)

    • hand (අත)

  • දිගු A:

    • cake (කේක්)

    • name (නම)

    • date (දිනය)

    • play (ක්‍රීඩා කිරීම)

E:

  • කෙටි E:

    • bed (ඇඳ)

    • pen (පෑ න)

    • red (රතු)

    • elephant (අලියා)

  • දිගු E:

    • tree (ගස)

    • see (බලන්න)

    • me (මම)

    • even (පවා)

I:

  • කෙටි I:

    • pig (ඌරා)

    • fish (මා ළු)

    • sit (වා ඩිවෙන්න)

    • ink (තීන්ත)

  • දිගු I:

    • bike (බයිසිකලය)

    • time (කා ලය)

    • ice (අයිස්)

    • light (ආලෝ කය)

O:

  • කෙටි O:

    • dog (බල්ලා)

    • hot (උණුසුම්)

    • box (කො ටුව)

    • clock (ඔරලෝ සුව)

  • දිගු O:

    • rose (රෝ ස)

    • home (නිවස)

    • go (යන්න)

    • boat (බෝ ට්ටුව)

U:

  • කෙටි U:

    • cup (කෝ ප්පය)

    • bus (බස් රථය)

    • sun (හිරු)

    • duck (තා රා)

  • දිගු U:

    • tube (නළය)

    • use (භා විතා  කරන්න)

    • flute (නළා ව)

    • blue (නිල්)

Y ස්වරයක් ලෙස:

  • කෙටි I ශබ්දය:

    • myth (මිථ්‍යා ව)

    • gym (ව්‍යා යා ම ශා ලා ව)

  • දිගු I ශබ්දය:

    • sky (අහස)

    • cry (අඬන්න)

  • දිගු E ශබ්දය:

    • happy (සතුටු)

    • baby (ළදරු)

W ස්වරයක් ලෙස:

  • O ශබ්දය:

    • cow (ගව)

    • how (කො හො මද)

    • cowl(මුහුණ ආවරණය)

    • now (දැ න්)

ස්වර සංයෝජන:

  • ai: rain (වැ ස්ස), pain (වේදනා ව)

  • ee: feet (පා ද), meet (හමුවන්න)

  • oa: road (පා ර), coat (කබාය)

  • ou: loud (ඝෝ ෂා කා රී), house (නිවස)

  • ie: pie(පයි), tie(ටයි)

මෙම උදා හරණ ඉංග්‍රීසි භා ෂා වේ ස්වර නියෝ ජනය කළ හැ කි විවිධ ශබ්ද පෙන්නුම් කරයි.

The consonants 

Consonants are speech sounds produced by obstructing airflow in the vocal tract. This obstruction can occur in various ways, involving the lips, teeth, tongue, and palate. Here's a more detailed look:

Key Characteristics:

  • Obstruction of Airflow:

    • Unlike vowels, which are produced with an open vocal tract, consonants involve a partial or complete closure of the vocal tract.

    • This obstruction creates the distinct sounds we associate with consonants.

  • Variety of Articulation:

    • Consonants are classified based on:

      • Place of articulation: Where the obstruction occurs (e.g., lips, teeth, tongue).

      • Manner of articulation: How the obstruction occurs (e.g., complete closure, partial closure, friction).

      • Voicing: Whether the vocal cords vibrate during the sound production (voiced or voiceless).

  • Role in Syllables:

    • Consonants typically form the beginning or end of syllables, providing structure and definition to words.

    • They contrast with vowels, which form the core of syllables.

  • Consonant sounds vs. consonant letters:

    • It is important to remember that the letters of the alphabet, and the sounds that those letters produce are different things. For example the letter "c" can make a "k" sound as in "cat" or a "s" sound as in "cent". Also combinations of letters can create new consonant sounds, like "sh" or "th".

Examples:

  • "p" and "b" (bilabial): Produced by closing the lips.

  • "t" and "d" (alveolar): Produced by the tongue touching the alveolar ridge (behind the upper teeth).

  • "f" and "v" (labiodental): Produced by the upper teeth touching the lower lip.

  • "s" and "z" (alveolar fricatives): Produced by forcing air through a narrow channel.

In essence, consonants are the sounds that add definition and structure to spoken language, working in conjunction with vowels to form words and convey meaning.

ව්‍යංජන

ව්‍යංජන යනු ස්වරා ලයේ වා යු ප්‍රවා හයට බා ධා  කිරීමෙන් නිපදවන කථන ශබ්දයකි. මෙම බා ධා ව තො ල්, දත්, දිව සහ තා ලය සම්බන්ධ කරමින් විවිධ ආකා රවලින් සිදුවිය හැ කිය. මෙහි වැ ඩි විස්තරයක් මෙන්න:

ප්‍රධා න ලක්ෂණ:

  • වා යු ප්‍රවා හයට බා ධා  කිරීම:

    • විවෘත ස්වරාලයක් සමඟ නිපදවන ස්වර මෙන් නො ව, ව්‍යංජන වල ස්වරා ලයේ අර්ධ හෝ සම්පූර්ණ වැ සීමක් ඇතුළත් වේ.

    • මෙම බා ධා ව ව්‍යංජන සමඟ අප සම්බන්ධ කරන සුවිශේෂී ශබ්ද නිර්මාණය කරයි.

  • උච්චා රණයේ විවිධත්වය:

    • ව්‍යංජන පහත සඳහන් දෑ මත පදනම්ව වර්ගීකරණය කර ඇත:

      • උච්චා රණ ස්ථා නය: බා ධා ව සිදුවන ස්ථා නය (උදා: තො ල්, දත්, දිව).

      • උච්චා රණ ආකා රය: බා ධා ව සිදුවන ආකා රය (උදා: සම්පූර්ණ වැ සීම, අර්ධ වැ සීම, ඝර්ෂණය).

      • හඬ නගා  උච්චා රණය: ශබ්ද නිෂ්පා දනයේදී ස්වර තන්ත්‍ර කම්පනය වේද යන්න (හඬ නගා  හෝ  හඬ නො නගා).

  • අක්ෂරවල භූමිකාව:

    • ව්‍යංජන සා මා න්‍යයෙන් අක්ෂරවල ආරම්භය හෝ  අවසා නය සා දයි, වචනවලට ව්‍යුහය සහ අර්ථ දැ ක්වීම සපයයි.

    • ඒවා  අක්ෂරවල හරය සා දන ස්වරවලට ප්‍රතිවිරුද්ධ වේ.

  • ව්‍යංජන ශබ්ද සහ ව්‍යංජන අකුරු:

    • අක්ෂර මා ලා වේ අකුරු සහ එම අකුරු නිපදවන ශබ්ද වෙනස් බව මතක තබා ගැ නීම වැ දගත්ය. උදා හරණයක් ලෙස "cat" හි මෙන් "c" අකුර "k" ශබ්දයක් හෝ "cent" හි මෙන් "s" ශබ්දයක් නිපදවිය හැක. එසේම "sh" හෝ  "th" වැ නි අකුරු සංයෝ ජන නව ව්‍යංජන ශබ්ද නිර්මාණය කළ හැ ක.

උදාහරණ:

  • "p" සහ "b" (ද්විත්ව තොල්): තො ල් වැ සීමෙන් නිපදවනු ලැ බේ.

  • "t" සහ "d" (දන්ත මූල): දිව දන්ත මූල රිජ් (ඉහළ දත් පිටුපස) ස්පර්ශ කිරීමෙන් නිපදවනු ලැබේ.

  • "f" සහ "v" (තො ල් දත්): ඉහළ දත් පහළ තො ල් ස්පර්ශ කිරීමෙන් නිපදවනු ලැ බේ.

  • "s" සහ "z" (දන්ත මූල ඝර්ෂණ): පටු නාලිකා වක් හරහා වා තය බලහත්කා රයෙන් ගමන් කිරීමෙන් නිපදවනු ලැ බේ.

සා රාංශයක් ලෙස, ව්‍යංජන යනු වා චික භා ෂා වට අර්ථ දැ ක්වීම සහ ව්‍යුහය එකතු කරන ශබ්ද වන අතර, වචන සෑ දීමට සහ අර්ථය ප්‍රකා ශ කිරීමට ස්වර සමඟ එක්ව ක්‍රියා කරයි.

 let's break down consonant usage with examples, focusing on different places and manners of articulation, and voicing:

1. Bilabial Consonants (using both lips):

  • Voiceless /p/:

    • pen, play, put, spot

  • Voiced /b/:

    • ball, book, big, rub

2. Labiodental Consonants (lower lip and upper teeth):

  • Voiceless /f/:

    • fan, five, off, life

  • Voiced /v/:

    • van, voice, give, love

3. Dental/Interdental Consonants (tongue between or near teeth):

  • Voiceless /θ/ (th as in "thin"):

    • thin, think, path**

  • Voiced /ð/ (th as in "this"):

    • this, that, the

4. Alveolar Consonants (tongue to alveolar ridge):

  • Voiceless /t/:

    • top, two, stop

  • Voiced /d/:

    • dog, do, add

  • Voiceless /s/:

    • sun, see, bus

  • Voiced /z/:

    • zoo, zero, is

  • Voiceless /n/:

    • nose, nice, run

  • Voiced /l/:

    • light, love, feel

5. Palatal Consonants (tongue to hard palate):

  • Voiceless /ʃ/ (sh):

    • ship, show, fish

  • Voiced /ʒ/ (measure):

    • measure, vision

6. Velar Consonants (tongue to soft palate/velum):

  • Voiceless /k/:

    • cat, kite, queen, back

  • Voiced /g/:

    • go, give, big

7. Glottal Consonant (using the glottis):

  • Voiceless /h/:

    • hat, home, behind

Consonant Combinations (Digraphs):

  • ch:

    • chair, choose

  • ph:

    • phone, photo

  • wh:

    • what, where

These examples show how consonants are used in various positions within words and how their articulations differ.

විවිධ ස්ථා න සහ උච්චා රණ ක්‍රම සහ හඬ නගා  උච්චා රණය කෙරෙහි අවධා නය යො මු කරමින් උදා හරණ සහිතව ව්‍යංජන භා විතය විස්තර කරමු:

1. ද්විත්ව තො ල් ව්‍යංජන (තො ල් දෙකම භා විතා  කිරීම):

  • හඬ නො නගා  /p/: 

    • pen (පෑ න), play (ක්‍රීඩා කිරීම), put (තබන්න), spot (ස්ථානය)

  • හඬ නගා  /b/:

    • ball (බෝ ලය), book (පො ත), big (විශා ල), rub (අතුල්ලන්න)

2. තො ල් දත් ව්‍යංජන (පහළ තො ල් සහ ඉහළ දත්):

  • හඬ නො නගා  /f/:

    • fan (විදුලි පංකා ව), five (පහ), off (නිවා  දමන්න), life (ජීවිතය)

  • හඬ නගා /v/:

    • van (වෑ න් රථය), voice (හඬ), give (දෙන්න), love (ආදරය)

3. දන්ත/අන්තර් දන්ත ව්‍යංජන (දිව දත් අතර හෝ ආසන්නයේ):

  • හඬ නො නගා  /θ/ ("thin" හි "th" මෙන්):

    • thin (සිහින්), think (සිතන්න), path** (මා වත)

  • හඬ නගා /ð/ ("this" හි "th" මෙන්):

    • this (මෙය), that (එය), the (ඒ)

4. දන්ත මූල ව්‍යංජන (දිව දන්ත මූල රිජ් එකට):

  • හඬ නො නගා  /t/:

    • top (ඉහළ), two (දෙක), stop (නවත්වන්න)

  • හඬ නගා  /d/:

    • dog (බල්ලා), do (කරන්න), add (එකතු කරන්න)

  • හඬ නො නගා  /s/:

    • sun (හිරු), see (බලන්න), bus (බස් රථය)

  • හඬ නගා  /z/:

    • zoo (සත්වෝ ද්‍යානය), zero (ශුන්‍ය), is (වේ)

  • හඬ නගා /n/:

    • nose (නා සය), nice (හො ඳ), run (දුවන්න)

  • හඬ නගා  /l/:

    • light (ආලෝ කය), love (ආදරය), feel (දැ නෙනවා)

5. තා ල ව්‍යංජන (දිව තා ලයට):

  • හඬ නො නගා  /ʃ/ (sh):

    • ship (නැව), show (පෙන්වන්න), fish (මා ළු)

  • හඬ නගා  /ʒ/ (measure):

    • measure (මැ නීම), vision (දර්ශනය)

6. වේලර් ව්‍යංජන (දිව මෘදු තා ලයට/වේලම් වෙත):

  • හඬ නො නගා  /k/:

    • cat (පූසා), kite (සරුංගලය), queen (රැජින), back (පසුපස)

  • හඬ නගා  /g/:

    • go (යන්න), give (දෙන්න), big (විශා ල)

7. ග්ලෝ ටල් ව්‍යංජන (ග්ලෝ ටිස් භා විතා කිරීම):

  • හඬ නොනගා  /h/:

    • hat (තො ප්පිය), home (නිවස), behind (පසුපස)

ව්‍යංජන සංයෝ ජන (ද්විත්ව අකුරු):

  • ch:

    • chair (පුටුව), choose (තෝරන්න)

  • ph:

    • phone (දුරකථනය), photo (ඡා යා රූපය)

  • wh:

    • what (මො කක්ද), where (කො හෙද)

මෙම උදා හරණ වචන තුළ විවිධ ස්ථා නවල ව්‍යංජන භා විතා කරන ආකා රය සහ ඒවා යේ උච්චා රණය වෙනස් වන ආකා රය පෙන්වයි.